Kerkhof Kermis

Over het dwangmatig eren van je doden. Omdat het moet. Omdat de ander het zo verwacht.
Begin november. Het is weer die tijd van het jaar. Allerheiligen. Allerzielen. Of zoals ik het eigenlijk liever noem: Kerkhof Kermis. Want dat is wat het is: een kermis op het kerkhof, een macabere bloemendans die iedereen in de ban houdt. Omdat het moet. Omdat de ander het zo verwacht.

Het klinkt misschien wat oneerbiedig, maar ik heb het niet zo begrepen op die versierde begraafplaatsen waar mensen één keer per jaar tonen hoe graag ze hun doden wel niet zien door de mooiste of grootste bos bloemen van het hele zerkenperk te plaatsen. Want hoe spectaculairder de bloemenweelde, hoe meer liefde voor de overledene. Alsof liefde ooit in geld of bloemen uitgedrukt kan worden. Neen, bloemen zijn echt overbodig. Dat wist mijn grote voorbeeld André Demedts ook al in zijn prachtige gedicht ‘Het kerkhof’:

Bloemen leiden ons af,
een kerkhof moest anders niet zijn
dan een steppe, met wiegelend gras
en, onder die deken,
een graf naast een graf.
Wat heeft het geluk nog meer nodig
dan de stilte die, voor het bestaan
al, er ook was?”

Want laat ons wel wezen, 363 dagen van het jaar is een kerkhof vaak maar een troosteloze plek, met geen of verwelkte bloemen, met mos overwoekerende graven en vooral heel weinig bezoekers. Ik kan het weten, want er gaat geen week voorbij of ik betreed niet ergens een kerkhof of begraafplaats. Ik hou van die dodenakkers. Omdat het stilteplekken zijn. Omdat het de vergankelijkheid van ons bestaan illustreert. Omdat het mij doet stilstaan bij het leven.

Ik bezoek die laatste rustplaatsen op de meest onmogelijke uren trouwens, waardoor ik vaak ook een zekere wetteloosheid aan de dag leg, dat moet ik toegeven. In bijna geen enkel geval kom ik tijdens zo’n dodenbezoek een levende ziel tegen. Maar op Kerkhof Kermis, dan is het over de koppen lopen. Iedereen toont hoe graag hij zijn geliefde doden wel niet ziet.  Omdat het moet. Omdat de ander het zo verwacht.

Neen, ik heb het echt niet begrepen op die Kerkhof Kermis-traditie. Het is platte commerce. En ik heb er gewoon een hekel aan. Ik eer mijn doden niet door op Kerkhof Kermis bloemen te plaatsen, maar door elke dag opnieuw terug te denken aan de mooie herinneringen die ik samen met hen beleefde. Door te mijmeren over de zaken die er echt toe deden toen de doden nog gewoon levenden waren. Door in te zien hoeveel zaken ik overgenomen heb van mijn doden, qua taal, gedrag of gedachte. Een betere vorm van eren is er niet, denk ik dan.

Neen, op Kerkhof Kermis mijd ik die overbevolkte dodenakkers. Ik wacht wel. Tot het terug rustiger is. En de begraafplaats terug een plek is voor de doden. En die eenzame bezoeker zonder bloemen.

Advertisements

Gepubliceerd door

Bert De Smet

Hippe historicus, fervent fietser, wilde wandelaar. En whiskyfan, metaladept, klimaatstrijder. Ook: directieteam @academiewaregem | mn mening, mr venyn in baard · http://about.me/bertdsmet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s